fa اثر بخشی تمرینات ذهن آگاهی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر طرحواره های هیجانی شرم و ابراز هیجان در نوجوانان پسر دارای اضطراب اجتماعی بالا روانشناسی بالینی Clinical Psychology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان پذیرش و تعهد (ACT) بر طرحواره هیجانی شرم و ابراز هیجان در نوجوانان پسر دارای اضطراب اجتماعی بالا در منطقه ۱۳ شهر تهران انجام شد. این پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون&ndash;پس‌آزمون همراه با پیگیری و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان پسر دوره‌های متوسطه اول و دوم دارای اضطراب اجتماعی بالا در سال تحصیلی ۱۴۰۵&ndash;۱۴۰۴ بود. با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای، ۳۰ دانش‌آموز که نمره آنان در پرسشنامه اضطراب اجتماعی بالاتر از نقطه برش بود، انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) گمارده شدند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس طرحواره‌های هیجانی لاهی (۲۰۰۲)، مقیاس ابرازگری هیجانی کینگ و امونز (۱۹۹۰) و پرسشنامه اضطراب اجتماعی کانر و همکاران (۲۰۰۰) بود. گروه آزمایش طی هشت جلسه ۱۲۰ دقیقه‌ای درمان پذیرش و تعهد را دریافت کرد، در حالی که گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند. نتایج نشان داد اثر زمان، اثر گروه و اثر متقابل زمان و گروه بر متغیرهای وابسته معنادار بود. همچنین، درمان پذیرش و تعهد موجب کاهش معنادار و پایدار طرحواره هیجانی شرم و افزایش معنادار ابراز هیجان در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل در مراحل پس‌آزمون و پیگیری شد . بر اساس یافته‌ها، درمان پذیرش و تعهد می‌تواند مداخله‌ای مؤثر برای کاهش طرحواره هیجانی شرم و بهبود ابراز هیجان در نوجوانان دارای اضطراب اجتماعی باشد.</div> <div style="text-align: justify;">The present study aimed to determine the effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy (ACT) on the emotional schema of shame and emotional expressivity in adolescent boys with high social anxiety in District 13 of Tehran. This study employed a quasi-experimental design with a pretest&ndash;posttest and follow-up design with a control group. The statistical population consisted of all male students in the first and second levels of secondary school with high social anxiety in the 2025&ndash;2026 academic year. Using a multistage cluster sampling method, 30 students whose scores on the Social Anxiety Questionnaire were above the cutoff point were selected and randomly assigned to an experimental group (n = 15) and a control group (n = 15). The research instruments included the Leahy Emotional Schema Scale (2002), the Emotional Expressivity Scale (King & Emmons, 1990), and the Social Anxiety Questionnaire (Connor et al., 2000). The experimental group received Acceptance and Commitment Therapy in eight 120-minute sessions, whereas the control group received no intervention. Data were analyzed using repeated-measures analysis of variance in SPSS version 26. The results indicated that the effects of time, group, and the interaction between time and group on the dependent variables were statistically significant . Furthermore, Acceptance and Commitment Therapy led to a significant and sustained reduction in the emotional schema of shame and a significant increase in emotional expressivity in the experimental group compared with the control group at the posttest and follow-up stages. Based on the findings, Acceptance and Commitment Therapy can be considered an effective intervention for reducing the emotional schema of shame and improving emotional expressivity in adolescents with social anxiety.</div> ذهن‌آگاهی مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT), طرحواره‌های هیجانی شرم, ابراز هیجان, اضطراب اجتماعی Acceptance and Commitment Therapy (ACT), Mindfulness, Shame Emotional Schema, Emotional Expression, Social Anxiety, Adolescent 0 0 http://rph.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5596-1&slc_lang=fa&sid=1 saba sedaghatzadeh صبا صداقت زاده Sedaghatzadeh@gmail.com 100319475328460015704 100319475328460015704 No sima farzaneh سیما فرزانه sima.farzaneh@iau.ir 100319475328460015705 100319475328460015705 Yes